Boże Narodzenie i przedświąteczna temperatura w czasach pradziadów

bauble-1814960_960_720W czasie Świąt Bożego Narodzenia często budzą się wspomnienia, może nawet stają się bardziej natarczywe, niż o innych porach. Czasem odżywają wspomnienia klimatu jaki był kiedyś, znanego z opowiadań babć, dziadków. Przedświąteczne przygotowania, pełne zapachów i smaków, wydłużają ten szczególny czas. Szczególny od wieków, dla biednych i bogatych. Przedświąteczna temperatura przygotowań wcale nie była kiedyś niższa.

...w każdej chałupie, u Szymonów, u Maćków, u wójtów, u Kłębów, i kto ich tam zliczy a wypowie wszystkich, przewietrzano izby, myto, szorowano, posypywano izby, sienie, a nawet i śnieg przed progami świeżym igliwiem, a gdzieniegdzie to i bielono poczerniałe kominy; a wszędzie na gwałt pieczono chleby i one strucle świąteczne, oprawiano śledzie, wiercono w niepolewanych donicach mak do klusek. Boć to Gody szły, Pańskiego Dzieciątka święto, radosny dzień cudu i zmiłowania Jezusowego nad światem, błogosławiona przerwa w długich, pracowitych dniach, to i w ludziskach budziła się dusza z zimowego odrętwienia, otrząsała się z szarzyzny… – opowiadał Władysław Reymont w „Chłopach”.

1932 r. Setkowicz, Adam (1875-1946) Autor wzoru-crop
1932 r. Autor wzoru pocztówki: Adam Setkowicz (1875-1946)

W 1928 roku, w piśmie codziennym przypominano: Otóż drzewko aby było zielone i świeże jak radość i nadzieja, niech na gałązkach jego zawiśnie „jabłko Zgody”, niech będzie ono rumiane jak zorza wstającego lepszego jutra. Niechaj zielona gałązka jemioły ze śnieżnemi kulkami ozdobi stół Wasz i przyniesie wedle tradycji zgodę i wesele pod dach Waszego domu.

W tym samym roku 1928 reklamy podpowiadały jak zmniejszyć wydatki. Pod tytułem „Kolenda” napisano w gazecie: Pije Kuba do Jakóba, Jakób do Michała, Makowskiego smaczne wino zna już Polska cała; Bo kto raz spróbuje, innych nie kupuje, Lecz krajowe, wyborowe, gdyż tanio kosztuje. Z zagranicy do Kruszwicy idą obstalunki, Wszędzie znane i lubiane Makowskiego trunki. Miód, wino krajowe, smaczne jest i zdrowe, Szampan drogi, kraj ubogi, pijmy owocowe!

1929r.wino owocowe

Koniec roku to okazja wspomnienia o możliwościach prenumeraty czasopism. Wiele z nich udzielało porad, a niektóre w przedświątecznym czasie intensywnych zakupów przypominały prababkom:

1929r.polskiej kobiecie

I na koniec kilka pocztówek z początku XX wieku, które w pewnym sensie są opowieścią o tamtejszym klimacie.

1930 r. Setkowicz, Adam (1875-1946) Autor wzoru-crop
1930 r. Autor wzoru pocztówki: Adam Setkowicz (1875-1946)
1920 r.M
1920 rok
1920 r.Piotrowski, Antoni (1853-1924) Autor wzoru-crop
Autor wzoru pocztówki: Antoni Piotrowski (1853-1924)
1930 r-crop
1930 rok

12 myśli w temacie “Boże Narodzenie i przedświąteczna temperatura w czasach pradziadów”

  1. Jak wiesz, lubię wpisy o tematyce retro 🙂 Nie uwierzysz, ten fragment z „Chłopów” sobie niedawno czytałam, żeby sobie przypomnieć, jak to pan Reymont przygotowania do Świąt opisywał. Dawne reklamy i pocztówki – świetne, ten retro klimat ma w sobie coś szczególnego. Świetny wpis 🙂

    Polubione przez 1 osoba

    1. Dziękuję 🙂 Wierzę i rozumiem 🙂 ja też zaglądam często do fragmentów jakichś książek, czasem mnie wciągają i tak sobie skaczę niekoniecznie w kolejności „do przodu”. Retro i dla mnie ma w sobie „coś”. Codzienność, która żyje w starych zdjęciach, pocztówkach, reklamach, bywa zapominana, jest gdzieś na dnie pod datami i ważnymi wydarzeniami historycznymi.

      Polubione przez 1 osoba

      1. Otóż to! Chyba to właśnie tak pociąga w starych tekstach użytkowych, czasopismach, ilustracjach: są świadectwem dawnego życia, tego zwykłego, pozwalają zbliżyć się do przodków, podczas gdy „wielka” historia, ta książkowa, wydaje się często obca i odległa. Pięknie to ujęłaś- jak zwykle.

        Polubione przez 1 osoba

        1. Dziękuję 🙂 i cieszę się, że podobnie czujemy. 🙂 A ponieważ pisałaś ostatnio o Dickensie, to jeszcze dodam, że przypomniało mi to także to, że mam na płytach ekranizacje jego innych powieści i postanowiłam sobie przypomnieć je niebawem.

          Polubione przez 1 osoba

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s